De nieuwe NEN-EN-IEC 60079-14:2026

Op 28 april 2026 is de officiële NEN-versie van de installatienorm EN-IEC 60079-14:2026 gepubliceerd. Met deze publicatie is de editie uit 2014 door het NEN per direct ingetrokken. Een belangrijke stap voor de Nederlandse Ex-praktijk, die directe impact heeft op ontwerpers, werkvoorbereiders en installateurs.

Waarom liet de publicatie zo lang op zich wachten?

De internationale IEC-versie van de norm was al sinds eind augustus 2024 beschikbaar. De reden voor deze vertraging van ruim anderhalf jaar ligt in de complexiteit van onze nationale wetgeving. De internationale IEC-norm laat namelijk sommige activiteiten binnen een explosiegevaarlijke zone toe die onder het Nederlandse Arbeidsomstandighedenbesluit strikt verboden zijn.

Om te voorkomen dat Nederlandse gebruikers onbewust de wet overtreden door blind de internationale normtekst te volgen, was een specifiek ‘Nederlands Voorwoord’ noodzakelijk. Dit voorwoord kadert de internationale eisen helder binnen de geldende Nederlandse wetgeving.

Let op! Dit cruciale Nederlandse Voorwoord is uitsluitend opgenomen in de PDF-versie op NEN Connect. Mocht je de norm via de HTML-weergave op het platform bekijken, dan ontbreekt deze essentiële nationale toelichting. Zorg er dus voor dat je altijd de PDF downloadt.

Gelijktijdig met deel 14 is ook de NEN-versie van de inspectie- en onderhoudsnorm NEN-EN-IEC 60079-17 gepubliceerd. Voor dit deel 17 was de situatie achter de schermen eigenlijk nog dringender, aangezien de internationale IEC-norm hier al in 2023 van was verschenen. Ook aan deze norm is een specifiek Nederlands Voorwoord toegevoegd.

Focus op disciplines

Wie de nieuwe deel 14 openslaat, zal merken dat een directe vergelijking met de editie uit 2014 nagenoeg onmogelijk is geworden. De norm heeft een complete gedaanteverwisseling ondergaan wat betreft structuur. Er is gekozen voor een overzichtelijke indeling in hoofdstukken die gekoppeld zijn aan de specifieke disciplines die aan een elektrische installatie in een Ex-zone werken:

• Hoofdstuk 6 – Ontwerp: Specifiek geschreven voor engineering- en ingenieursbureaus.
• Hoofdstuk 7 – Selectie: Gericht op de functionele en technische selectie door werkvoorbereiders.
• Hoofdstuk 8 – Installatie: De concrete eisen voor het daadwerkelijke installatiewerk in het veld.

Inhoudelijke wijzigingen

In het internationale voorwoord worden de inhoudelijke wijzigingen geclassificeerd in drie categorieën: Major changes (C), Extensions (B) en Minor changes (A). We zetten de belangrijkste mutaties voor u op een rij:

Major changes (C)

• C1: Nieuwe titel & scope: De term “initiële inspectie” (initial inspection) is nu officieel toegevoegd aan de titel en de reikwijdte van de installatienorm.
• C2: Simple Apparatus (Intrinsieke veiligheid): Waar dit materieel in het verleden wellicht wat te laagdrempelig als ‘simpel’ werden gekwalificeerd, blijkt in de praktijk extra aandacht nodig. De norm introduceert hiervoor een speciale paragraaf 6.14.11 en een uitgebreide Annex Q.
• C3: Selectie Ex d kabelwartels: Er is een geheel nieuwe flowchart geïntroduceerd om de juiste en veilige selectie van kabelwartels in drukvaste omhulsels te bepalen.
• C4: Druktest voor kabels: Introductie van een nieuwe, normatieve Annex C waarin de exacte testprocedure voor het uitvoeren van een druktest op kabels is vastgelegd.
• C5: Inspectietabellen: Introductie van de nieuwe, informatieve Annex O waarin de richtlijnen en tabellen voor de initiële inspectie zijn opgenomen.

Extensions (B)

• B1: RFID Tags: Fabrikanten van RFID-tags moeten vanaf nu expliciet kunnen aantonen en documenteren dat hun tags geen potentieel explosiegevaar veroorzaken.
• B2: Ex eb motoren met frequentieregelaar: Waar voorheen een strikte, specifieke certificering van de combinatie verplicht was, is er nu sprake van een relaxatie. Onder strikte voorwaarden mag een niet-gespecificeerde frequentieregelaar worden toegepast.

Minor changes (A)

• A1: Ex i Loopverificatie (1%-regel): Indien bij de loopverificatie de 1%-regel van toepassing blijkt, wordt de ontwerper of inspecteur er nu eerst op geattendeerd dat eventuele “permissible pairs” in het certificaat van het bijbehorende apparaat gebruikt moeten worden. Pas wanneer die er niet zijn, is de halvering van zowel Co als Lo van toepassing.
• A2: Kabeleisen geminimaliseerd: De brede kabeleisen uit de oude paragraaf 9.3.2 zijn teruggebracht tot de absolute kern die relevant is voor Ex-installaties. Overbodige algemene producteisen zijn geschrapt.
• A3: Adapters en reducers: De regels voor de toepassing hiervan zijn gewijzigd om conflicten met productnormen te voorkomen. Voor een adapter/reducer in combinatie met een kabelwartel is dit in feite een relaxatie. Echter, bij een Ex d blindstop is er een potentieel conflict ontstaan: deze installatienorm verbiedt het nog steeds, terwijl de verwachting is dat de nieuwe productnorm (IEC 60079-1) hier straks niets meer over zegt.

Blik op de toekomst

Bij een ingrijpende herstructurering zoals deze, waarbij intensieve online en face-to-face meetings zijn gevoerd, sluipen er tijdens het verplaatsen van teksten onvermijdelijk kleine onduidelijkheden of zelfs foutjes in de norm. Nu de markt actief met de norm aan de gang gaat, worden deze frictiepunten zichtbaar. In hoeverre en op welke termijn er een officieel correctieblad (corrigendum) vanuit het NEN te verwachten is, zal de tijd leren.

Ondertussen wordt er internationaal alweer verder gebouwd. In november 2026 staat de volgende internationale face-to-face meeting van de normcommissie gepland. Onze vaste kennispartner KNEx (Karel Neleman) zal hierbij aanwezig zijn als actief lid van het internationale Maintenance Team (MT60079-14) om de Nederlandse belangen en praktijkervaringen rechtstreeks te behartigen.

Wil je weten wat de overgang naar de NEN-EN-IEC 60079-14:2026 concreet betekent voor jouw lopende projecten, ontwerpen of installaties? Neem dan contact met ons op.